Archiwa tagu: Unia Europejska

Nie Amrest ucieka z Polski, ale Polska z Unii (o powodach przeniesienia siedziby Amrest Holding SE)

Amrest daje wyraz obawom, że Polska znajdzie się poza Unią Europejską. Byłoby to niekorzystne dla spółki, także dla Unii, a Polsce przyniosłoby katastrofę. Niemniej rynek kapitałowy nie docenia znaczenia wiadomości o planie przeniesienia siedziby Amrest Holding Spółki Europejskiej z Wrocławia do Madrytu. Analitycy mojego biura maklerskiego oceniają ją jako neutralną dla kursu spółki. W tym punkcie mogą mieć rację. Przez pryzmat polityki sprawa wygląda inaczej. Jak kiedyś podczas uczty Baltazara, tak dzisiaj podczas posiłku w restauracji Amrestu komuś może jawi się na ścianie złowrogie proroctwo: mane tekel fares.

Amrest nie opuści Polski całkiem. Spółka prowadzi tu biznes, ma kilkaset restauracji, jest notowana na warszawskiej giełdzie. Wytoczone przez nią argumenty wcale nie przemawiają za potrzebą przeprowadzki. Czytam projekt nowego statutu, niemiłosiernie przegadany, bo napisany językiem brukselskich biurokratów. Dotychczasowy tekst mieścił się na sześciu stronach, nowy zajmuje siedemnaście. Dwie nowości rzucają się w oczy. Po pierwsze, radę nadzorczą zastąpi rada dyrektorów. Po drugie, spółka będzie obowiązana publikować roczne sprawozdania o stosowaniu ładu korporacyjnego.

Wprowadzić radę dyrektorów, jednolity organ zarządczo-nadzorczy, spółka mogłaby śmiało bez wyprowadzki z Polski. Pozwala jej na to status spółki europejskiej, jednolity dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. Dziwiłem się, że w miejsce takiego rozwiązania spółka przyjęła rozpowszechniony w Polsce model odrębnych organów, zarządu i rady nadzorczej. Tłumaczyłem sobie, że zapewne przemówiła za tym obawa przed znacznymi uprawnieniami związków zawodowych (w spółce europejskiej pozycja pracowników jest silniejsza niż w polskiej spółce akcyjnej). Planując przeprowadzkę do Hiszpanii, Amrest Holding SE przyjmuje model ustrojowy bardziej zrozumiały dla nowego otoczenia.

Cieszy mnie, że spółka będzie informować o stosowaniu ładu korporacyjnego. Powinna to robić i w Polsce, gdzie do corporate governance odnosiła się z lekceważeniem. Na stronie internetowej zamieszcza ogólniki na temat stosowania ładu korporacyjnego datowane na 25 listopada 2013 r. Dobre praktyki spółek notowanych na GPW w redakcji z 2016 roku w ogóle nie zostały przez Amrest zauważone. Wiadomo mi natomiast, że na hiszpańskim rynku corporate governance traktowane jest z większą niż u nas uwagą i powagą. Powodzenia życzę! Jeżeli spółka wejdzie, jak planuje, także na drugi parkiet, na którąś z giełd zachodnioeuropejskich, wnet nauczy się, jak ważne jest kierowanie się standardami corporate governance.

Z szacunkiem przyjmuję natomiast argument spółki, że jej dalszy rozwój na rynkach europejskich, z czasem zapewne i na innych, może wymagać kapitału (przeniesienie siedziby nie wpłynie na kapitał zakładowy), który łatwiej będzie zebrać poza Polską.
* Po pierwsze, Polska nie należy do strefy eura, a rządzący zarzekają się, że prędko eura nie przyjmie, co zniechęca do lokowania tu siedziby.
* Po drugie, niechęć do wspólnej waluty europejskiej jest obecnie jednym z komponentów niechęci polskiego rządu do Unii Europejskiej i jej systemu wartości, w tym rządów prawa i wolnego rynku; daje to pożywkę oszalałym pomysłom Polexitu.
* Po trzecie, chociaż w Polsce wcale nie brakuje kapitału, przecież brakuje zaufania. Oraz wiary w przyszłość gospodarki i rynku kapitałowego. Większość spółek notowanych w Warszawie nie jest w stanie przeprowadzić wtórnej oferty publicznej. Oferty pierwotne dochodzą do skutku w dolnych widełkach ceny, bądź są odwoływane, bądź po wejściu na parkiet spółka traci płynność (ratując się zleceniami na jedną akcję składanymi po coraz niższych cenach).
* Po czwarte, warszawska giełda pada ofiarą niejasnych rozgrywek politycznych w łonie grupy trzymającej władzę, która nie umie skutecznie powołać kompetentnego prezesa. Dlatego Amrest myśli o wprowadzeniu akcji do obrotu na jakiejś poważnej giełdzie, gdzie kurs kwotowany będzie w eurach (nawiasem: wartość nominalna akcji holdingu to raptem 1 eurocent).

Spółka taktownie nie wytacza wszystkich przywołanych wyżej argumentów za przeniesieniem siedziby. W Polsce wyrosła przecież ponad Pałac Kultury i zamierza rozwijać się nadal. Na siedzibę wybrała Hiszpanię, która jest jej drugim rynkiem, spośród kilkunastu; niebawem może ich przybyć. Jose Ortega y Gasset, hiszpański eseista i filozof, głosił pogląd, iż w jego ojczyźnie jest dużo do oglądania i mało do jedzenia, z czym zgadzam się w zupełności. Tamtejsza kuchnia nie ma najlepszej opinii, co przed Amrestem otwiera świetlane perspektywy.

Duma i uprzedzenie

Funkcjonariusze międzynarodowi nie są korpoludkami, gotowymi do zmian miejsca pracy w poszukiwaniu lepszego wynagrodzenia i ciekawszego zajęcia. Zatrudnieni w organizacji międzynarodowej, są z nią związani na długo, nieraz do końca zawodowego życia. Liczą się dla nich nie tylko przyzwoite warunki wynagradzania, niski wiek emerytalny i wysokie świadczenia – także świadomość, że ich doświadczenia i kwalifikacje są najbardziej przydatne w obecnym miejscu pracy, zaś poza nim nie będą równie efektywnie wykorzystane.
Organizacja międzynarodowa oglądana z wewnątrz prezentuje się całkiem inaczej niż w oczach postronnych. Personel dobrze wie, ile pracy kosztowały osiągnięcia, których zewnętrzny obserwator często nie docenia, ile goryczy przyniosły porażki angażujące wysiłek i ambicje pracowników. Czy chodzi o ONZ, Unesco lub Komisję Europejską, funkcjonariusze każdej instytucji międzynarodowej reprezentują dumę z jej dorobku, lojalność wobec jej misji i celów, szacunek dla dokonań państw członkowskich osiąganych wespół z ich organizacją.

Wprawdzie politykę każdej instytucji międzynarodowej kształtuje społeczność państw członkowskich, lecz nie należy pomijać podejścia jej personelu do powierzanych mu zadań. Uważam, że należy uderzyć na alarm: Polska czyni wiele, by zrazić sobie niezmiernie jej życzliwych pracowników Komisji Europejskiej. Zaczęło się od niepotrzebnej, nieprzemyślanej, manifestacyjnej obrazy flagi Unii Europejskiej przez szefową rządu, uwydatnionej komentarzem jednej posłanek, równie prostackim, jak ona. Niedługo później zabrzmiało wiele nieprzyjemnych akordów: że Unia nie powinna nas pouczać, bo Polska jest ostoją demokracji, że im w Brukseli chodzi o pieniądze, jakie ponoć na nas zarabiają (?), że z niskich pobudek politycznych utrącili naszego kandydata, że przewodniczący Komisji Europejskiej zasłużył na surową karę, może nawet zasadniczą. Polscy politycy i europosłowie, bez doświadczenia dyplomatycznego i obycia w świecie, protekcjonalnie krytykują politykę Unii Europejskiej, na domiar złego któryś z profesorów zaczął snuć rozważania o Polexicie.

Budowanie wrażenia, że Polska winna jest Unii nic albo niewiele, a Unia to intruz, moralny agresor – jest krytycznie odbierane przez polityków czynnych na scenie europejskiej, ale szczególnie obraźliwe jest dla unijnych funkcjonariuszy, reprezentujących uzasadnioną dumę ze swojej organizacji i jej oczywistego wkładu na rzecz pomyślności Polski. Zrażamy do Polski jej oddanych sprzymierzeńców, tracimy sympatyków, budzimy rozczarowanie naszą polityką i uprzedzenie do naszego kraju. Funkcjonariusze międzynarodowi nie działają na pierwszym planie, poruszają się dyskretnie w tle, lecz od ich nastawienia, sympatii bądź antypatii, działań lub zaniechań, zależy bardzo wiele. Ważne wydarzenia nierzadko nie budzą emocji, pamięć o nich z czasem wyblaknie; symboliczne zachowania, jak to z usunięciem unijnej flagi z gabinetu szefa rządu, budzą poruszenie i negatywne emocje u tych, od których tak wiele zależy. Parafrazując historyczne powiedzenie: nigdy tak wielu nie poczuło się tak dotkniętych przez tak nielicznych. Szkoda.

Tekst, napisany w połowie kwietnia b.r., został przesłany do redakcji jednego z poważnych dzienników, niezwłocznie przyjęty do druku i… chyba zapomniany, więc ogłaszam go tutaj.