Kiedy do walnego zgromadzenia nie dochodzi [Między walnym zgromadzeniem a walnym zwyrodnieniem cz. II]

Nieprawidłowości związane ze zwoływaniem walnego zgromadzenia przybierają rozmaitą postać. Należy do nich wspomniane w poprzednim szkicu na temat WZ wadliwe zwołanie walnego zgromadzenie do hotelu położonego poza granicami administracyjnymi Warszawy, w miejscowości nieprzewidzianej w statucie spółki jako miejsce odbywania walnych zgromadzeń. Wiele spółek ma kłopoty z prawidłowym oznaczaniem terminów przewidzianych przepisami Ksh (odmiennych dla spółek publicznych i niepublicznych). Zdarzyło się nawet, że spółka wyznaczyła dzień rejestracji przed dniem publikacji ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia. Sprawę komplikuje brak regulacji dotyczących ewentualnego odwoływania prawidłowo zwołanego walnego zgromadzenia. W praktyce dochodzi do sporów w kwestii kto, kiedy i z jakiego powodu może odwołać walne zgromadzenie.

Jest kilka przyczyn uniemożliwiających zwołanie lub odbycie walnego zgromadzenia. Oto roboczy przegląd głośnych przypadków.
UNIEMOŻLIWIENIE ZWOŁANIA WALNEGO ZGROMADZENIA UPRAWNIONYM DO ZWOŁANIA WALNEGO ZGROMADZENIA. Prócz zarządu spółki i sądu, uprawnionymi w określonych sytuacjach do zwołania walnego zgromadzenia są rada nadzorcza, akcjonariusze reprezentujący określoną część kapitału zakładowego lub ogółu głosów w spółce, a także osoby upoważnione do tego w statucie spółki. Rada nadzorcza może zwołać zwyczajne walne zgromadzenie jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w Ksh lub statucie, a także nadzwyczajne walne zgromadzenie, jeżeli zwołanie go uzna za wskazane. Nadzwyczajne walne zgromadzenie mogą zwołać akcjonariusze reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę głosów w spółce (może się zdarzyć, że w spółce występują obie takie grupy akcjonariuszy i każda z nich zwoła „swoje” NWZ…). Wreszcie statut może upoważnić do zwołania zwyczajnego walnego zgromadzenia, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w Ksh lub statucie, oraz do zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia, także inne osoby. Niemniej w spółce publicznej, zwołującej walne zgromadzenia na jej stronie internetowej oraz w systemie ESPI, zarząd może skutecznie uniemożliwić uprawnionym dostęp do strony spółki i do ESPI, co jednak rodzi odpowiedzialność i nie powinno pozostać bez kary.

NIEOBECNOŚĆ AKCJONARIUSZY (BĄDŹ ICH PEŁNOMOCNIKÓW). Zdarza się, że nikt z akcjonariuszy nie dokona rejestracji akcji upoważniającej go do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu. Bywa tak nawet w spółkach publicznych, które nie wiedzieć czemu zawdzięczają swoją obecność na giełdzie. W takiej sytuacji, po upływie terminu rejestracji, zarząd powinien odwołać walne zgromadzenie i taki akt nie wzbudzi kontrowersji. Bywa także inaczej: akcjonariusze (bądź akcjonariusz) dokonują rejestracji, ale nie stawiają się na walnym zgromadzeniu, wobec czego nie może się ono odbyć. Takie przypadki znane są praktyce. Natomiast, jeżeli w spółce nie obowiązuje wymóg kworum na walnym zgromadzeniu, wystarczy obecność jednego prawidłowo zarejestrowanego akcjonariusza, bądź jego pełnomocnika, by zgromadzenie mogło procedować.

NIEOBECNOŚĆ OSOBY UPRAWNIONEJ DO OTWARCIA WALNEGO ZGROMADZENIA. Pomijając walne zgromadzenia zwoływane w trybie specjalnym, gdy zwołujący wyznacza przewodniczącego zgromadzenia, walne zgromadzenia otwierane są w trybie określonym przez Ksh (otwiera przewodniczący rady nadzorczej albo jego zastępca, a w razie ich nieobecności prezes zarządu albo osoba wyznaczona przez zarząd), bądź w trybie określonym w statucie spółki. Może on upoważnić do otwarcia walnego zgromadzenia każdą osobę uprawnioną do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu, może także niebywale skomplikować sprawę wyznaczając zamknięty krąg osób uprawnionych do otwarcia WZ, a wówczas, pod ich nieobecność, zgromadzenia nie można otworzyć. Nie takie fantazje można znaleźć w statutach spółek

BRAK KWORUM. Prawo w zasadzie nie wymaga kworum na walnym zgromadzeniu, ale statut spółki może zawierać w tym względzie odmienne rozwiązania. I nierzadko zawiera. Bywa, że za wymogiem kworum przemawiają względy praktyczne, na przykład dominujący akcjonariusz pragnie zabezpieczyć swoją pozycję w spółce na wypadek, gdyby nie dokonał rejestracji swojego udziału w zgromadzeniu, w ten sposób uniemożliwiając podjęcie pod jego nieobecność niekorzystnych dlań uchwał, i w ogóle wszelkich uchwał. Zdarzyło się na rynku, że tak zabezpieczył swoją pozycję w pewnej spółce Skarb Państwa, ale gdy spółka poszła do prywatyzacji, nikt nie przeczytał statutu (co zdarza się zaskakująco często), pozostał więc wymóg kworum na wysokim poziomie, w spółce pojawił się mocno rozproszony akcjonariat i na żadnym z kolejno zwoływanych walnych zgromadzeń wymóg kworum nie został spełniony. Przytaczam ten przypadek ku przestrodze spółkom, w których wymóg kworum został wprowadzony do statutu bez istotnej po temu potrzeby, najczęściej przy okazji bezmyślnego przeklejania przez kancelarię prawną postanowień statutu innej spółki.

NIEMOŻNOŚĆ WYBORU PRZEWODNICZACEGO WALNEGO ZGROMADZENIA. Bez przewodniczącego, podobnie jak pod nieobecność notariusza protokołującego uchwały WZ, zgromadzenie nie może się odbyć. Zazwyczaj wybór przewodniczącego nie nastręcza trudności: kandydat został zawczasu ugadany przez spółkę, podpisał z nią umowę wchodzącą w życie pod warunkiem wyboru go na tę funkcję, a niekiedy nawet przygotował się do posługi przewodniczenia obradom (zapoznał się ze statutem, regulaminem walnego, sytuacją spółki i jej akcjonariatem). Zdarzają się jednak sytuacje, gdy do wyboru przewodniczącego nie dochodzi czy to z powodu konfliktu o obsadę tej funkcji toczonego przez grupy akcjonariuszy o zbliżonej sile głosów, czy z powodu braku chętnych do podjęcia się misji przewodniczenia obradom skłóconego zgromadzenia. W przypadku niemożności wyboru przewodniczącego walne zgromadzenie nie może procedować. Wyjściem z sytuacji będzie wyznaczenie przewodniczącego przez uprawniony organ (sąd) lub uprawnionych akcjonariuszy, ale będzie to dotyczyć innego już walnego zgromadzenia.

PODJĘCIE PRZEZ WALNE ZGROMADZENIE UCHWAŁY O NIEODBYWANIU OBRAD. Osobliwa to sytuacja: walne zgromadzenie zostaje prawidłowo zwołane, zbiera się w wyznaczonym terminie i miejscu, zostaje sprawnie otwarte – i podejmuje uchwałę o nieodbywaniu obrad… Gdzie tu sens? Otóż zdarza się tak w sytuacjach zwołania walnego zgromadzenia na uprawnione żądanie akcjonariusza lub grupy akcjonariuszy, na przykład dla przeprowadzenia wyboru rady nadzorczej w drodze głosowania odrębnymi grupami. Z żądaniem takim występuje uprawniona do tego mniejszość; gdy jest ono nie w smak większości, walne zgromadzenie zostaje zwołane, ale – by zablokować możliwość wyboru przez mniejszość niechcianych przez większość członków rady nadzorczej – dochodzi do przegłosowania przez ową większość uchwały o rozwiązaniu zgromadzenia. Jest to klasyczny przykład działania niezgodnego z dobrymi obyczajami i mającego na celu pokrzywdzenie (mniejszościowego) akcjonariusza. Głośna była w swoim czasie sprawa nabycia przez spółki zależne agresywnego banku (którego już nie ma) znaczących udziałów w banku z natury spokojnym. Agresorzy domagali się zwołania walnego, lecz zwołanego walnego zgromadzenie ostatecznie nie przeprowadzano, ponieważ atakowany bank przyjął linię obrony sprowadzającą się do podejmowania większością głosów uchwał o nieobywaniu walnych zgromadzeń. Formalnie rzecz biorąc, to agresor był w porządku, zaś przewinienia należało przypisać bankowi, który obronił swoją niezależność i dalej działa, chociaż rzadko o nim słychać…

Czytaj także:
2017.01.15 Między walnym zgromadzeniem a walnym zwyrodnieniem – cz. I

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *