Archiwa tagu: Szkocja

Zwierciadło Szkocji – kraju, gdzie szanuje się podatki

Gdyby nad Wisłą, zamiast kierować się troską o słupki poparcia w  hipotetycznych wyborach dbano o opinię przedsiębiorców na temat   podatków, sytuacja finansów publicznych zapewne byłaby lepsza.

  • Institiud Stiùirichean na h-Alba to Szkocki Instytut Dyrektorów, terytorialnie wyodrębnione skrzydło Instytutu Dyrektorów (IoD) w Londynie;
  • IoD Scotland po raz pierwszy ogłosił doroczny w zamierzeniach raport: „State of the Nation Directors Survey – Winter 2021”;
  • Przedstawia on sytuację społeczną i gospodarcza Szkocji w opiniach biorących udział w ankiecie lokalnych menedżerów – członków Instytutu;
  • Reprezentują oni życzliwe nastawienie wobec władz lokalnych i centralnych, oraz ostrożną ufność w pomyślność gospodarczą Szkocji.

Instytut Dyrektorów (Institute of Directors) jest największą, najbardziej wpływową izbą gospodarczą w Zjednoczonym Królestwie, a zarazem prestiżową organizacją skupiającą brytyjskich menedżerów. Instytut jest powszechnie identyfikowany z londyńską Pall Mall, gdzie zajmuje dwa reprezentacyjne pałace, lecz działa z rozmachem w wielu miastach, wśród nich – w Edynburgu, gdzie występuje pod firmą Scotland IoD. Zrzesza tam ok. 1 600 członków; w sierpniu 2021 r. wystąpił do nich z ankietą zmierzającą ku opracowaniu obrazu Szkocji w opinii jej kół gospodarczych. Odpowiedzi przyjmowano do listopada, wpłynęło ich 263, z czego 179 kompletnych, odpowiadających na wszystkie pytania. Wyniki ogłoszono w połowie marca br.

Plon ankiety wzbudził zainteresowanie nie tylko w Szkocji. Można więc oczekiwać, że zapowiedziana na sierpień 2022 r. kolejna edycja ankiety przyniesie znacznie więcej odpowiedzi. Niemniej zebrane już dane odzwierciedlają w znacznym przybliżeniu stan szkockiej gospodarki. Scotland IoD reprezentuje głównie firmy sektora prywatnego, ponad 70 proc. z nich zatrudnia mniej niż 100 pracowników. W ankiecie wzięły udział firmy prywatne (78 proc.), instytucje dobroczynne (charities) – 14 proc., oraz sektor publiczny – 8 proc. Aż 90 proc. reprezentuje stanowisko, że w działalności gospodarczej ważne są i należycie sprawowane władztwo (governance), i przywództwo (leadership).

Oświata i przemysł deklarują niedostatek wykwalifikowanej kadry i wyrażają obawę, czy uda się ją zrekrutować w najbliższym roku. Braków kadrowych nie odczuwają – i nie spodziewają się – sektory bankowości i ubezpieczeń oraz IT i komunikacji. Ciekawe jest podejście firm do Fair Work Nation Framework: tylko 43 proc. menedżerów zna zasady tego programu, ale aż 66 proc. deklaruje jego stosowanie. Jeszcze ciekawsze są opinie o podatkach: 65 proc. ankietowanych uznaje, że wpływy z podatków korporacyjnych są właściwie wykorzystywane, 58 proc. wyraziło taką opinię o PiT, a 43 proc. – o podatkach lokalnych. Wskaźnik niezadowolenia z podatku korporacyjnego jest niższy (28 proc.) niż z podatków od dochodów osobistych i komunalnych (po 40 proc.). Ciekawe są także opinie, na co powinny zostać obrócone wpływy z podatków w następstwie ich ewentualnego podwyższenia: otóż na oświatę (58 proc. wskazań), Narodową Służbę Zdrowia (NHS – 38 proc.) i ochronę środowiska (34 proc.). Gdyby nad Wisłą, zamiast kierować się troską o słupki poparcia w hipotetycznych wyborach dbano o opinię przedsiębiorców na temat podatków, sytuacja finansów publicznych zapewne byłaby lepsza.

Za najważniejsze zadania Szkocji w perspektywie najbliższych 5 lat członkowie IoD Scotland uznają politykę zatrudnienia, rozwój nauki i techniki oraz ochronę środowiska. 79 proc. ankietowanych uznaje, że rząd Szkocji sprawnie i skutecznie wykonuje zadania publiczne, dobrze zarządza kadrami i należycie reguluje rynek. O rządzie Zjednoczonego Królestwa takie opinie wyraziło aż 65 proc. menedżerów. To przeczy stereotypowi głoszącego antagonizm Edynburga i Londynu.

Ukuta przez Anglików czarna legenda głosi, że Szkoci są skąpi, lecz raport o stanie państwa szkockiego pokazuje same pozytywne cechy jego mieszkańców: mają wyobraźnię podatkową, wspierają lokalny rząd Szkocji i wcale nie wyrażają najgorszego zdania o rządzie w Londynie. Badanie nie objęło zagadnień kontrowersyjnych, jak szkocki separatyzm, niechęć większości mieszkańców do opuszczenia Unii Europejskiej, ocena konsekwencji Brexitu i szanse Szkotów na powrót do Unii. Są to sprawy wielkiej polityki, a najwięcej szkockich przedsiębiorstw zatrudnia mniej niż 10 pracowników. Z takiej drobnicy nie stworzy się armii walecznych serc, którą współczesny William Wallace poprowadziłby na pogrom Anglików.

Tekst ogłoszony w Gazecie Giełdy i Inwestorów PARKIET 29 marca 2022 r.

 

 

 

 

Edynburg pragnie powrócić na parkiet, Londyn tego nie chce

  • Inicjatywa utworzenia odrębnej giełdy papierów wartościowych dla szkockich spółek narodziła się w latach 2017-2018;
  • Ma ona związek z projektem Brexitu i rozważaną przez szkocką opinię publiczną niepodległością kraju;
  • Ma ona także związek z dążeniami do zatrzymania w Szkocji większej niż dotąd części generowanego w niej bogactwa;
  • Zgodę na utworzenie szkockiej giełdy musi wydać pogrążony w chaosie Londyn, lecz woli on blokować ambicje Edynburga.

Kiedy Edynburg przedstawia się jako najpiękniejsze miasto świata, można temu przyklasnąć. Kiedy Edynburg przedstawia się jako czwarte europejskie centrum finansów, rodzą się pytania. Pierwszym jest Londyn, drugim Frankfurt n/M (zapewne wkrótce zamienią się miejscami), trzecim Paryż – zatem gdzie Amsterdam, Mediolan, Zurich? Wielkie edynburskie banki, Royal Bank of Scotland i Bank of Scotland (od fuzji z Halifaxem działa pod firmą HBOS) znane są głównie ze skandali. Wprawdzie Szkocja jest siedzibą firm zarządzających aktywami, ale w stolicy nawet nie ma giełdy…

Wkrótce ma się to zmienić. Im bardziej Wielką Brytanię ogarnia chaos związany z Brexitem, tym bardziej Szkoci próbują organizować się i dbać o własne interesy. Tamtejszy biznes intensywnie pracuje nad projektem HEATHER (WRZOS), zmierzającym do odrodzenia szkockiej giełdy i odbudowy miejscowego rynku kapitałowego. Jeszcze w latach 60-tych ub. wieku działało w Szkocji pięć lokalnych giełd o bogatych tradycjach. Giełdy w Edynburgu i Glasgow powstały w 1844 r., w Aberdeen w 1845, w Dundee w 1879, w Greenock w 1888 r. Wchłonęła je w 1962 r. giełda w Glasgow, ostatecznie przejęta przez Londyn w 1973 r., w epoce zapaści gospodarczej Szkocji.

Od tego czasu zmieniło się wiele. Ewentualność wyjścia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej pobudza szkocką tożsamość. Energiczna szefowa tamtejszego rządu, Nicola Sturgeon, dba o ochronę i wzmacnianie reputacji Szkotów jako narodu kupieckiego. Kraj pragnie zabezpieczyć się przed niekorzystnymi dlań następstwami Brexitu. Przysłuży mu się powołanie lokalnej giełdy prowadzącej notowania spółek o kapitalizacji 50 -100 milionów GBP, reprezentujących walory etyczne oraz odpowiedzialność społeczną i ekologiczną.

Spółka pod firma Bourse Scot Limited została inkorporowana 18 czerwca 2018 i wpisana do rejestru szkockich spółek w Companies House pod numerem SC600288 z siedzibą przy South Charlotte Street 12 w Edynburgu. Przedsięwzięciem kieruje doświadczony w innowacyjnych przedsięwzięciach broker Tomas W. Carruthers. Po uzyskaniu zgody nadzorcy, Financial Conduct Authority, Bourse Scot planuje podjąć notowania jeszcze w II kwartale 2019 r. Nawiązano współpracę z Euronext na bazie jego platformy Optiq. Prowadzone są rozmowy z potencjalnymi emitentami.

Zadania giełdy obejmują umożliwienie lokalnym spółkom pozyskiwania kapitału przy udziale miejscowych inwestorów dysponujących sporymi możliwościami finansowymi; ułatwianie im rozwoju na lokalnym, przyjaznym rynku; oraz zapewnienie płynności obrotu. Przede wszystkim chodzi o wspomożenie Szkocji w procesie zatrzymywania dla niej znacznie większej niż obecnie porcji generowanego w niej bogactwa.

Silne strony lokalnej gospodarki to przedsiębiorstwa działające w dziedzinach biotechnologii i energii odnawialnej, czerpanej w mniejszym stopniu ze słońca, niż z wiatru (na wodach okalających archipelag Szetlandów poznałem niegdyś potęgę szkockich wichrów). Szkocja chlubi się także znaczącym eksportem żywności, nie eksponując wszakże, jakie jej składniki przynoszą największy dochód (acz warto zauważyć, iż wartość zasobów szkockiej dojrzewającej w tamtejszych rafineriach przewyższa wartość złota w lochach Banku Anglii). Liczy się też turystyka: dane za rok 2017 obejmują 166 milionów wizyt turystów, którzy wydali 11,2 miliarda funtów. To dowodzi potencjału miejscowej gospodarki, niemniej zwraca uwagę, że chociaż szkockie spółki mogłyby łatwo wejść na AIM, młodszy parkiet London Stock Exchange, zdecydowało się na to ledwo 25 firm o szkockim rodowodzie. Może pozostałe czekają na lokalną giełdę?

Projektowi WRZOS towarzyszą zapał i optymizm, jakże kontrastujące z przygnębiającym klimatem brytyjskiej polityki. Ale też projekt jest niezwykle wymagający. Na edynburski parkiet dopuszczane będą tylko spółki spełniające rygorystyczne standardy sprawozdawczości o wpływie ich działalności na społeczeństwo i środowisko. Szkoci liczą, że konieczność etycznego uwierzytelniania spółek i dochowania przez nie wymagających zasad moralnych nie przepłoszy emitentów, przeciwnie – zachęci najlepszych do wejścia na giełdę legitymizującą ich status. Tomas Carruthers wyjaśnia, że edynburska giełda nie przewiduje notowania spółek gamingowych lub czerpiących dochody z hazardu bądź pornografii. O producentach szkockiej nie wspomniano, chyba nie zostaną wykluczeni. Whisky galore!

Tekst napisałem na przełomie kwietnia i maja, 15 maja br. ukazał się w PARKIECIE pod tytułem „Edynburg wraca na parkiet”. Obecna wersja została rozszerzona, lecz nie uaktualniona, ponieważ nic się nie dzieje, Londyn blokuje plan.

 

 

 

 

.